Inflatie berekenen met indexcijfers
Een prijsindex beschrijft hoe een gemiddeld prijsniveau verandert. Om de verandering tussen twee perioden te berekenen, deel je de eindindex door de beginindex. Trek één af en vermenigvuldig met honderd voor het percentage. Het verschil tussen twee indexpunten is dus niet vanzelf hetzelfde als een procentuele stijging.
Een voorbeeld met een index van 100 naar 110
De factor is 110 gedeeld door 100, oftewel 1,10. De prijsstijging is 10%. Voor een pakket dat eerst € 1.000 kostte, is aan het einde € 1.100 nodig. Houd je het bedrag op € 1.000, dan vertegenwoordigt dat ongeveer € 909,09 in prijzen van de beginperiode.
Rekenmethode en aannames
Gebruik vergelijkbare perioden: bijvoorbeeld twee maandcijfers of twee jaargemiddelden. Meng geen indexcijfers met basisjaar 2015 en 2025. De CPI beschrijft een gemiddeld bestedingspatroon; je persoonlijke prijsontwikkeling kan afwijken. Er worden geen actuele cijfers automatisch opgehaald.
Rekenvoorbeelden met verschillende invoer
| Invoer en uitgangspunten | Uitkomst |
|---|---|
| Beginindex 100, eindindex 110, bedrag € 1.000 | 10% prijsstijging; € 1.100 nodig |
| Beginindex 100, eindindex 100, bedrag € 1.000 | 0% prijsverandering; € 1.000 nodig |
| Beginindex 100, eindindex 95, bedrag € 1.000 | 5% prijsdaling; € 950 nodig |
Kies cijfers die bij elkaar horen
Gebruik dezelfde CPI-reeks, hetzelfde basisjaar en dezelfde bestedingscategorie. Twee maandcijfers vergelijken beantwoordt een andere vraag dan twee jaargemiddelden vergelijken. Kijk daarom niet alleen naar het getal, maar ook naar de omschrijving en periode in de bron.
Wat gebeurt er bij een lager eindcijfer?
Als de eindindex lager is dan de beginindex, is de berekende prijsverandering negatief. Het benodigde bedrag voor hetzelfde gemiddelde pakket neemt dan af. Dat betekent niet dat elk product goedkoper wordt: de CPI beschrijft een gewogen gemiddelde, niet jouw exacte boodschappenmand.
Rendement en koopkracht combineren
Een groeiend saldo betekent niet automatisch evenveel groei in koopkracht. Met rente op rente berekenen kun je eerst een nominaal eindkapitaal onderzoeken. Met een passende prijsfactor kun je daarna het koopkrachteffect bekijken. Houd de perioden gelijk wanneer je die resultaten met elkaar vergelijkt.
Een salarisstijging beoordelen
Wil je zien hoeveel een procentuele verhoging in euro’s oplevert, gebruik dan een percentage berekenen. Vergelijk daarna de loonstijging met de prijsontwikkeling over dezelfde periode. De inflatiecalculator berekent geen automatische cao-indexatie en bepaalt niet of een contractuele verhoging juridisch moet worden toegepast.
Rendement beoordelen na inflatie
Nominale groei zegt niet alles over koopkracht. Bereken het rendement na inflatie om de twee groeifactoren te vergelijken. Voor de gemiddelde jaarlijkse groei tussen een begin- en eindbedrag gebruik je CAGR berekenen.
Veelgestelde vragen
Welke indexcijfers gebruik ik voor inflatie?
Gebruik begin- en eindcijfers uit dezelfde CBS CPI-reeks, met hetzelfde basisjaar en dezelfde categorie. Kies vergelijkbare perioden. De link naar de CBS-tabel staat bij de calculator.
Wat betekent koopkracht in prijzen van de beginperiode?
We delen je bedrag door de prijsfactor. Bij 10% hogere prijzen heeft een onveranderd bedrag van € 1.000 een koopkracht van ongeveer € 909,09 uitgedrukt in prijzen van de beginperiode.
Zijn de ingevulde inflatiecijfers actueel?
Nee. De standaardindexcijfers 100 en 110 zijn fictieve voorbeelden. Neem voor je eigen vergelijking de passende cijfers uit de gelinkte CBS-tabel. Rekenspot haalt geen live indexcijfers op.
Kan ik een index met basisjaar 2015 en 2025 combineren?
Niet rechtstreeks. Gebruik voor beide perioden dezelfde reeks en hetzelfde basisjaar, of een door de bron correct gekoppelde reeks.
Is mijn persoonlijke inflatie gelijk aan de CPI?
Niet noodzakelijk. Jouw uitgaven aan bijvoorbeeld wonen, vervoer en voeding kunnen anders verdeeld zijn dan in het gemiddelde CPI-pakket.
Bronnen en controle
De rekenregels en afbakening zijn gebaseerd op de onderstaande officiële bronnen. Controleer voor een definitieve beslissing de regels voor jouw situatie en het juiste jaar.
Tekst bijgewerkt op 16 oktober 2026. Formules zijn met voorbeeldwaarden en grensgevallen getest. Dit is geen onafhankelijke inhoudelijke goedkeuring. Lees hoe we berekeningen controleren.
